Loghat : Wi

Wi bermaksud sampai.
Wi (atau bui (bu-ie) )juga bermaksud beri(kan).

Contoh (1): Caghi ambô wi jupô dalê gamba ni (Cari saya dalam gambar ini sampai jumpa). Contoh (2): Wi kô mek lah (Berikan (sesuatu) kepada Mek/Emak).

Eng : meet, give

Loghat : Tagê, Ttagê dan Nnagê

Tagê (Ta-gê),  ttagê dan nnagê (nna-gê) bermaksud pertaruhan, bertaruh atau taruhan

Contoh ayat (1): Kawê nôk ttagê duit (Aku mahu bertaruh duit (berjudi)).

Loghat : Chêddê

Chêddê (Chê-ddê) bermaksud sediakan (sesuatu).

Contoh ayat (1): Nnikôh ni, kawê cadê dêmô chêddê duô ngidê nasik ko pngatin. (Maksud : Semasa majlis perkahwinan nanti, saya mencadangkan kamu supaya sediakan dua hidangan nasi untuk pengantin).

Eng : provide

Loghat : Ttôghôk

Ttôghôk (ttô-ghôk) ialah awan tebal yang berada di kaki langit (selalunya awan pembawa hujan).

Contoh ayat (1):  Napôk ttôghôk dôh nu, gi klêk lah, kê ujê (Kelihatan awan tebal, pergi lah balik, nantikan hujan turun).

Eng : clouds

Loghat : Tôgôk

Tôgôk (tô-gôk) bermaksud meminum air bukan menggunakan gelas atau penyedut minuman. Dengan kata kain, minum air dengan cara yang tidak sopan dan gelojoh dari bekas air atau kepala paip dan sebagainya.

Contoh ayat (1): Jangê tôgôk ai kok palô paik (Jangan minum air terus dari kepala paip/pili). Contoh ayat (2): Jangê tôgôk, bubuh dalê gelah, pah minung lah (Maksud : melarang minum terus dari bekas air, masukkan dahulu kedalam gelas kemudian minum air menggunakan gelas).

Loghat : Bladông

Bladông (Bla-dông) bermaksud air/cecair yang bertakung disebabkan oleh hujan atau limpahan air dari sungai, parit, paip pecah, atau air dari baldi yang bocor dan sebagainya.

Contoh ayat (1): Hujê smalê, abih ai bladông dalê ghumôh (Hujan semalam menyebabkan air bertakung dalam rumah). Contoh ayat (2): Paik bôcô depê, ai bladông pah katah ta (Paip bocor di hadapan, air bertakung di atas jalan raya/tar).

Eng : stagnant

Loghat : Ketêk

Ketêk (ke-têk) bermaksud gigit, iaitu digigit oleh serangga atau haiwan kecil seperti nyamuk, lipan, kala jengking, tebuan dan sebagainya. Ada juga sebutan ketêk membawa maksud patuk.

Ketêk juga bermaksud wat/tokong, iaitu rumah ibadat penganut agama Buddha.

Contoh (1): Kenô ketêk kô nyamôk (Digigit nyamuk). Contoh (2): Ketêk kô ula (Dipatuk ular). Contoh ayat (3): Ghumôh kawê dekak ketêk (Rumah saya dekat dengan wat)

Eng : bite , temple

Loghat : Kegrêk

Kegrêk (ke-rêk) bermaksud acap atau kerap.

Contoh ayat (1): Kegrêk demô gi Ggolôk (Acap kamu pergi ke Golok). Contoh ayat (2): Keghêk bêna khetô ning beghôna (Acap sungguh kereta ni bermasalah/rosak).

Eng : frequent

Loghat : Bok

Bok (kelEng) bermaksud buku, ia diambil dari perkataan Inggeris iaitu book.

Contoh ayat (1): "Ambik bok kô ayôh" (Ambil buku untuk ayah).
Contoh (2): Bok tulêh (Buku tulis). Contoh (3): Bok skoloh (Buku pelajaran/sekolah). Contoh (4): Bok ngala (Buku mewarna).

Eng : book

Loghat : Khechôk

Maksud khechôk (khe-chôk) ialah ronyok atau berkedut kedut (samada kertas atau kain).

Contoh (1) : Kertas khechôk (Kertas ronyok). Contoh (2): Duit khechôk (Duit ronyok). Contoh ayat (3): "Guanô baju mung khechôk?". (Kenapa baju kamu ronyok/berkedut-kedut?)

Eng : crumpled, rumpled

Loghat : Motô

Dalam Bahasa Melayu, motô ialah sejenis bekas plastik/kaca (dalam BM, ia juga bermaksud botol), motô ialah sejenis botol/bekas yang tiada muncung (lihat gambar).

Contoh (1) : Motô gulô (Bekas gula).

Rujuk juga bôtô

Eng : bottle

Loghat : Bôtô

Bôtô ialah botol. Sbôtô ialah satu botol.

Contoh (1) Bôtô budu (Botol budu). Contoh ayat (2): "Bli kô kawê kicak sbôtô". (Belikan saya sebotol kicap). Contoh (3): Kacê bôtô (Kacang botol).

Rujuk juga motô

Eng : bottle

Loghat : Têbêng

Têbêng (tê-bêng) bermaksud menghadang seperti menghadang pandangan/pengelihatan. Orang atau benda yang têbêng ini digelar nnêbêng (penghadang).

Contoh ayat (1): "Jangê dôk têbêng ddepê, kawê dôk napôk ddepê", (Jangan menghadang pandangan, saya tidak dapat melihat kehadapan). Contoh ayat (2): "Dêmô ambik nnêbêng, pah têbêng ssitu". (Kamu ambil penghadang dan hadang kawasan itu).

Eng : block

Loghat : Jêrêngha

Dalam Bahasa Melayu, Jerengha (Je-ghe-nga) bermaksud menjangkau, iaitu perbuatan cuba untuk mencapai sesuatu diluar jangkauan tangan.

Eng : reach

Loghat : Têpêk dan Ttêpêk

Têpêk (tê-pêk) bermaksud melekatkan. Ia dikatakan berasal dari bahasa Inggeris (kelEng) iaitu tape atau tape it. Têpêk boleh juga menggunakan samada pita pelekat, gam atau lain-lain.

Ttêpêk (ttê-pêk) pula bermaksud berkepit atau berdua-duaan. Ia juga bermaksud tidak boleh berenggang.

Contoh (1): Têpêk gamba ddindêng (Melekatkan gambar pada dinding). Contoh (2): Têpêk khetah (Melekatkan kertas). Contoh (3): Sô klamin tu dôk ttêpêk sôkmô (Sepasang suami isteri itu sentiasa berdua-duaan/berkepit).

Eng : sticky

Loghat : Bêghê

Bêghê (Bê-ghê) bermaksud meragam (menangis). Sebutan ini selalunya dituju kepada perilaku kanak-kanak atau bayi.

Contoh ayat (1): "Bakpô anôk dêmô bêghê, demê kô?" (Kenapa anak kamu meragam, dia demam kah?).

Loghat : Klidah

Klidah (Kli-dah) bermaksud berselisih samada dalam satu satu perkara atau pendapat.

Loghat : Jêk

Jêk bermaksud menendang atau tendangan terbang. Perbuatan ini (jêk) menggunakan tapak kaki. Menendang bola dipanggil têndê atau juga sepak.

Contoh (1): Jêk pintu (Menendang pintu). Contoh ayat (2):"Sêk bola kitô kenô jêk dalê padê". (Pemain bola kita di tendang dalam padang).

Eng : flying kick

Loghat : Kelong-kelong

Dalam Bahasa Melayu, kelong-kelong (klong-klong) bermaksud berkepul-kepul. Ia merujuk kepada keadaan asap atau awan yang tebal dan banyak. Ia juga disebut kkelong.

Contoh ayat (1): "Adô ghumôh bbaka dêpê tu, asak klong-klong atah langik". (Ada rumah terbakar di hadapan, asap berkepul-kepul di udara). Contoh ayat (2): "Sapô bôwôk mutô tuh, asak kkelong?". (Maksud : Motosikal yang dipandu itu mengeluarkan asap yang banyak dan berkepul-kepul).

Eng : clouds 

Loghat : Plaka

Plaka bermaksud petir atau halilintar. Cahaya yang dikeluarkan dari plaka ini disebut kilak (kilat) dan diikuti dengan bunyi yang kuat disebut ghughôh (Guruh).


Eng : lightning