Loghat : Wi

Wi bermaksud sampai.
Wi (atau bui (bu-ie) )juga bermaksud beri(kan).

Contoh (1): Caghi ambô wi jupô dalê gamba ni (Cari saya dalam gambar ini sampai jumpa). Contoh (2): Wi kô mek lah (Berikan (sesuatu) kepada Mek/Emak).

Eng : meet, give

Loghat : Tagê, Ttagê dan Nnagê

Tagê (Ta-gê),  ttagê dan nnagê (nna-gê) bermaksud pertaruhan, bertaruh atau taruhan

Contoh ayat (1): Kawê nôk ttagê duit (Aku mahu bertaruh duit (berjudi)).

Loghat : Chêddê

Chêddê (Chê-ddê) bermaksud sediakan (sesuatu).

Contoh ayat (1): Nnikôh ni, kawê cadê dêmô chêddê duô ngidê nasik ko pngatin. (Maksud : Semasa majlis perkahwinan nanti, saya mencadangkan kamu supaya sediakan dua hidangan nasi untuk pengantin).

Eng : provide

Loghat : Tôgôk

Tôgôk (tô-gôk) bermaksud meminum air bukan menggunakan gelas atau penyedut minuman. Dengan kata kain, minum air dengan cara yang tidak sopan dan gelojoh dari bekas air atau kepala paip dan sebagainya.

Contoh ayat (1): Jangê tôgôk ai kok palô paik (Jangan minum air terus dari kepala paip/pili). Contoh ayat (2): Jangê tôgôk, bubuh dalê gelah, pah minung lah (Maksud : melarang minum terus dari bekas air, masukkan dahulu kedalam gelas kemudian minum air menggunakan gelas).

Loghat : Ketêk

Ketêk (ke-têk) bermaksud gigit, iaitu digigit oleh serangga atau haiwan kecil seperti nyamuk, lipan, kala jengking, tebuan dan sebagainya. Ada juga sebutan ketêk membawa maksud patuk.

Ketêk juga bermaksud wat/tokong, iaitu rumah ibadat penganut agama Buddha.

Contoh (1): Kenô ketêk kô nyamôk (Digigit nyamuk). Contoh (2): Ketêk kô ula (Dipatuk ular). Contoh ayat (3): Ghumôh kawê dekak ketêk (Rumah saya dekat dengan wat)

Eng : bite , temple

Loghat : Kegrêk

Kegrêk (ke-rêk) bermaksud acap atau kerap.

Contoh ayat (1): Kegrêk demô gi Ggolôk (Acap kamu pergi ke Golok). Contoh ayat (2): Keghêk bêna khetô ning beghôna (Acap sungguh kereta ni bermasalah/rosak).

Eng : frequent

Loghat : Têbêng

Têbêng (tê-bêng) bermaksud menghadang seperti menghadang pandangan/pengelihatan. Orang atau benda yang têbêng ini digelar nnêbêng (penghadang).

Contoh ayat (1): "Jangê dôk têbêng ddepê, kawê dôk napôk ddepê", (Jangan menghadang pandangan, saya tidak dapat melihat kehadapan). Contoh ayat (2): "Dêmô ambik nnêbêng, pah têbêng ssitu". (Kamu ambil penghadang dan hadang kawasan itu).

Eng : block

Loghat : Jêrêngha

Dalam Bahasa Melayu, Jerengha (Je-ghe-nga) bermaksud menjangkau, iaitu perbuatan cuba untuk mencapai sesuatu diluar jangkauan tangan.

Eng : reach

Loghat : Têpêk dan Ttêpêk

Têpêk (tê-pêk) bermaksud melekatkan. Ia dikatakan berasal dari bahasa Inggeris (kelEng) iaitu tape atau tape it. Têpêk boleh juga menggunakan samada pita pelekat, gam atau lain-lain.

Ttêpêk (ttê-pêk) pula bermaksud berkepit atau berdua-duaan. Ia juga bermaksud tidak boleh berenggang.

Contoh (1): Têpêk gamba ddindêng (Melekatkan gambar pada dinding). Contoh (2): Têpêk khetah (Melekatkan kertas). Contoh (3): Sô klamin tu dôk ttêpêk sôkmô (Sepasang suami isteri itu sentiasa berdua-duaan/berkepit).

Eng : sticky

Loghat : Bêghê

Bêghê (Bê-ghê) bermaksud meragam (menangis). Sebutan ini selalunya dituju kepada perilaku kanak-kanak atau bayi.

Contoh ayat (1): "Bakpô anôk dêmô bêghê, demê kô?" (Kenapa anak kamu meragam, dia demam kah?).

Loghat : Klidah

Klidah (Kli-dah) bermaksud berselisih samada dalam satu satu perkara atau pendapat.

Loghat : Jêk

Jêk bermaksud menendang atau tendangan terbang. Perbuatan ini (jêk) menggunakan tapak kaki. Menendang bola dipanggil têndê atau juga sepak.

Contoh (1): Jêk pintu (Menendang pintu). Contoh ayat (2):"Sêk bola kitô kenô jêk dalê padê". (Pemain bola kita di tendang dalam padang).

Eng : flying kick

Loghat : Ngêcêh

Ngêchêh bermaksud pemetik api. Untuk menyalakannya, ia dipanggil kêchêh.

Contoh ayat (1): "Ngêchêh kawê dôp hidôk, masôk ai satni". (Maksud : Pemetik apinya tidak dapat digunakan kerana rosak (dibasahi air)(hidôk = hidup).

Eng : lighter

Loghat : Kêchêh

Kêchêh bermaksud nyalakan (perbuatan untuk menyalakan), samada menyalakan ggêsêk (mancis) atau ngêcêh (pemetik api).

Kêcêh juga bermaksud memikat (perempuan).

Contoh ayat (1): "Ambik ggêsêk, pahtu kêchêh". (Ambil mancis dan nyalakan). Contoh ayat (2): "Kawê nôk gi kêchêh ttino atah bazar". (Maksud : dia mahu pergi memikat perempuan di atas bazar)

Loghat : Tghiyôk dan Ttiyôk

Tghiyôk (tghi-yôk) bermaksud menangis. Juga disebut Ttiyôk

Contoh ayat (1): "Ttino tu tghiyôk mugô gêwê diô tingga" (Perempuan itu menangis kerana di tinggalkan kekasihnya). Contoh ayat (2): "Budôk tu ttiyôk mugô lapa". (Budak itu menangis kerana lapar).

Eng : cry (crying)

Loghat : Ngisôk

Ngisôk dalam Bahasa Melayu bermaksud teresak-esak.

Contoh ayat (1): "Budôk tu tiôk sapa ngiôk" (Budak tu menangis sampai teresak-esak).

Loghat : Êbô

Dalam Bahasa Melayu, maksud êbô ialah bola terkena tangan (dalam perlawanan bolasepak). Ia dikatakan di ambil dari bahasa Inggeris (kelEng) iaitu hand ball, manakala handball adalah sukan bola baling.

Loghat : Lôk

Dalam Bahasa Melayu, lôk bermaksud biar(kan).

Contoh ayat (1): "Jangê dôk lôk budôk mmain ssôghê" (Jangan biarkan kanak-kanak bermain-main sendirian). Contoh ayat (2): "Lôk kô diô lah" (Biar dia (lakukan sesuatu) seorang).

Eng : let

Loghat : Rhôba

Dalam Bahasa Melayu, rhôba (rhô-ba) bermaksud getah pemadam dan rrhôba mermaksud memadam/padamkan (menggunakan getah pemadam) (perbuatan).

Contoh ayat (1): "Beli rhôba kô kawê sô", pesan Ali (Beli getah pemadam untuk saya satu). Contoh ayat (2): "Mu rrhôba, pah tulêh smula", kata Abu (Kamu padamkan dan tulis semula).

Eng : eraser

Loghat : Thôhok

Dalam Bahasa Melayu, thôhok bermaksud buang atau membuang.

Contoh ayat (1): "Jangê thôhok sapôh ssitu, kê majelis daerôh samê", kata ayah (Jangan buang sampah di situ, nanti Majlis Daerah saman). Contoh ayat (2): "Kêh thôhok anok acap jjadi di kawasê kitô loni", kata Tok (Kes membuang anak acap kali terjadi di kawasan kita ini).

Nota : Tetapi perkataan thôhok tidak sesuai diguna untuk situasi 'membuang air besar/kecil'. Jika anda berkata 'nôk thôhok air kecil ', ia bukan bermaksud 'nak buang air kecil', mungkin ia difahami sebagai mahu membuang saki baki air yang ada dalam tin atau dalam plastik (sampah).


Eng : throw